In 1935 presenteerde chemiebedrijf DuPont nylon aan de wereld als 'sterker dan staal, fijner dan spinrag'. Het was de eerste volledig synthetische vezel ooit gemaakt en hij veranderde de textielindustrie voorgoed. Voor die tijd naaide je met wat de natuur je gaf: katoen van een plant, wol van een schaap, zijde van een cocon. Daarna kwam er een heel nieuw universum bij, gemaakt in een fabriek uit olie-derivaten. Die twee werelden bestaan nu naast elkaar in elke stoffenwinkel, ook bij ons.

Het verschil tussen natuurlijke en synthetische vezels gaat verder dan een etiketje. Het bepaalt hoe een stof aanvoelt, hoe hij zich gedraagt onder je naald en hoe je hem moet strijken zonder een ramp te veroorzaken. Wie door ons aanbod modestoffen bladert, komt beide types tegen, vaak zelfs gemengd in één stof. Tijd om ze allebei eerlijk onder de loep te nemen.

Herkomst en productie

Natuurlijke vezels komen letterlijk uit de grond of van een dier. Katoen groeit als pluizige bol rond het zaad van de katoenplant en wordt geplukt, gereinigd en gesponnen tot garen. Linnen komt uit de stengel van de vlasplant, een arbeidsintensief proces waarbij de vezelbundels los geweekt moeten worden van het houtachtige omhulsel. Wol wordt geschoren van schapen, gewassen en gekaard voor het garen wordt. Viscose en bamboe zitten er een beetje tussenin: ze beginnen als plantaardige cellulose, maar worden chemisch verwerkt tot een spinbare vezel, vandaar dat je ze vaak 'halfsynthetisch' hoort noemen.

Synthetische vezels zoals polyester, nylon en elastaan ontstaan in een fabriek. Ruwe olie wordt omgezet in polymeerkorrels, gesmolten en door piepkleine gaatjes geperst tot draden. Die draden worden vervolgens gerekt, gedraaid en tot garen versponnen. Het proces is precies stuurbaar: fabrikanten kunnen de dikte, glans en rekbaarheid van de vezel vooraf bepalen. Dat is precies waarom elastaan zo'n vast onderdeel is geworden van rekbare stoffen: je maakt de vezel gewoon zo rekbaar als je nodig hebt.

Hoe het zich gedraagt

Katoen ademt goed, neemt vocht op en voelt daardoor prettig aan tegen de huid, maar kreukt ook sneller dan de meeste synthetische stoffen. Linnen is nog kreukeliger, maar juist daarom zo geliefd voor luchtige zomerkleding: hoe meer het kreukt, hoe meer het ademt. Wol isoleert warmte vast tussen de haarschubben van de vezel, wat hem zwaarder en warmer maakt dan katoen bij gelijke dikte.

Polyester en nylon nemen nauwelijks vocht op, wat ze snel laat drogen maar ook wat plakkeriger tegen de huid bij warmte. Ze kreuken bijna niet en behouden hun vorm goed, want de vezel veert na vervorming vanzelf terug. Elastaan zorgt voor de rek in een stof: een paar procent ervan door een jerseystof maakt het verschil tussen een strak zittend shirt en een broek die na een middag zitten uitgezakt aanvoelt. Viscose valt weer heel anders: soepel, met een mooie drape, maar minder sterk als hij nat is, dus wring hem nooit uit als een washandje.

Wat wij ervan hebben

In ons assortiment zie je die vezelverschillen letterlijk terug in de stofnamen. Onze katoenen jersey stoffen zijn helemaal natuurlijk en ideaal voor T-shirts die tegen de huid moeten aanvoelen. Viscose jersey stoffen geven je die soepele val voor jurken die mooi om het lichaam vallen, en onze bamboe jersey stoffen zijn een cellulosevezel met een zachte, koelere handfeel dan katoen.

Wil je meer stevigheid en rek tegelijk, dan kom je bij mengsels terecht. Onze scuba crepe jersey stof en ottoman rib jersey stof bevatten synthetische vezels voor structuur en vormbehoud, terwijl punta di milano jersey stof juist die stevige, iets stroeve punto-structuur heeft die goed blijft zitten. Voor koude dagen grijp je naar onze sweatshirt stoffen of teddy fleece doubleface stof, vaak een mix van katoen met een synthetische component voor extra volume en warmte zonder het gewicht van pure wol. En puur natuurlijk voor de zomer: onze linnen stoffen, onmisbaar als je van die kreukelige, luchtige uitstraling houdt.

Voor wie werkt dit wel, voor wie niet

Heb je gevoelige huid of naai je voor een baby, dan is een natuurlijke vezel meestal de veiligere keuze: minder kans op irritatie, beter ademend. Kijk daarvoor gerust bij onze kinderstoffen, waar veel katoenen kwaliteiten tussen zitten. Naai je sportkleding, badpakken of iets dat vaak gewassen wordt en zijn vorm moet houden, dan wil je juist die synthetische rek en snelle droogtijd erbij.

Twijfel je nog en wil je gewoon een lap in huis hebben om op te oefenen voordat je een duur project aansnijdt, kijk dan bij onze budgetstoffen. Zo test je hoe een vezel zich gedraagt onder je eigen naaimachine, voordat je met je goede stof aan de slag gaat. Kijk voor de nieuwste aanvullingen ook eens bij onze nieuwe stoffen, en vergeet de bijpassende fournituren niet, want een verkeerde naald op een gladde synthetische stof geeft net zo makkelijk een ramp als een verkeerde vezelkeuze voor je project.

Veelgestelde vragen

Is katoen altijd beter dan polyester?

Nee, dat hangt af van je project. Katoen ademt beter en voelt zachter tegen de huid, maar polyester kreukt minder en droogt sneller. Voor een zomerjurk kies je vaak katoen of linnen, voor sportkleding werkt een synthetische stof of een mix vaak praktischer.

Waarom zit er vaak elastaan in een verder natuurlijke stof?

Pure katoenen jersey heeft weinig rek in de lengte. Een klein percentage elastaan zorgt dat de stof na het dragen weer terugveert naar zijn vorm, zonder dat je de ademende eigenschap van het katoen kwijtraakt.

Strijk je natuurlijke en synthetische vezels op dezelfde temperatuur?

Nee, absoluut niet. Synthetische vezels smelten bij hoge hitte, terwijl katoen en linnen juist een flinke temperatuur aankunnen. Test altijd eerst op een restlapje en zet je strijkijzer lager als je twijfelt over de vezelsamenstelling.

Waarom voelt viscose soepeler aan dan katoen?

Viscose wordt gemaakt van cellulose die vloeibaar gemaakt en opnieuw versponnen wordt tot een fijnere, gladdere draad dan de natuurlijke katoenvezel. Daardoor krijgt de stof die vloeiende drape die je bij jurken en blouses ziet.