Kussen naaien: gratis patroon met envelopsluiting, zonder rits

Een sierkussen is het snelste naaiproject dat er bestaat. Drie lappen stof, vier rechte naden, en je hebt iets wat je meteen op de bank legt of cadeau geeft. Met een envelopsluiting heb je zelfs geen rits nodig: twee banen stof overlappen aan de achterkant, en daar schuif je het binnenkussen in. Daardoor kun je de hoes er ook gewoon af halen en wassen.

Met het gratis patroon hieronder naai je een kussen van 45 × 45 cm, de maat die op vrijwel elke bank past. Je hebt een halve meter kussenstof nodig, een halve meter katoen voor het binnenkussen en zo'n 400 gram vulwatten. En omdat dat steeds de vraag is: verderop staat een tabel met hoeveel vulling je nodig hebt voor elke kussenmaat.

Download het gratis patroon (PDF)

Wat je nodig hebt

• 0,5 meter kussenstof van minimaal 115 cm breed, bijvoorbeeld gewassen linnen, bouclé of katoenen canvas
• 0,5 meter stevige katoen voor het binnenkussen, bijvoorbeeld canvas in ecru of wit
• 350 tot 450 gram polyester vulwatten. Een zak van 1000 gram (€ 11,95) is genoeg voor twee kussens.
• Naaigaren in een bijpassende kleur
• Een universele machinenaald 80/12 of 90/14 (voor canvas en bouclé liever 90/14)
• Rolmes of stofschaar, liniaal, krijt en spelden

Reken op zo'n 15 tot 20 euro aan materiaal, afhankelijk van de stof die je kiest.

Welke stof kies je voor een kussen?

Bijna elke stevige stof zonder rek werkt. Een paar die we zelf graag gebruiken:

• Gewassen linnen: soepel, licht gekreukt en heel natuurlijk. Het wordt alleen maar mooier na een wasbeurt.
• Bouclé: die gekrulde, wollige structuur uit interieurwinkels. Zie onze gids over bouclé voor wat je erbij moet weten.
• Katoenen canvas: stevig en makkelijk te naaien. Ideaal voor een eerste kussen, en voor kussens die veel gebruikt worden.
• Teddy: warm en zacht voor de winter. Gebruik hier een naald 90/14 en een iets langere steek.

Rekbare stoffen zoals jersey zijn lastiger: de envelop gaat dan snel open hangen.

Het gratis patroon

Het patroon telt twee pagina's A4. Op pagina 1 staan de maten, de knipschema's voor de hoes en het binnenkussen, en de vullingstabel. Pagina 2 laat zien hoe je de zoom maakt, hoe je de delen op elkaar legt en hoe je de hoeken netjes krijgt. Print op 100 % en controleer of het vierkant precies 5 × 5 cm is.

Stap 1: knippen

Alle delen zijn rechthoeken. Je tekent ze met een liniaal direct op de stof. De naadtoeslag van 1 cm zit al in de maten, net als de zoom van de achterpanden.

Leg A en de twee B's naast elkaar over de breedte van de stof: samen is dat 112 cm. Zo heb je aan een halve meter genoeg, ook bij linnen van 135 cm breed.

Tip voor bouclé, velours en teddy: die stoffen hebben een vleug, een richting waarin de pool ligt. Knip dan alle delen in dezelfde richting. Dat kost meer stof: neem in dat geval 1 meter.

Stap 2: de achterpanden zomen

Elk achterpand krijgt aan één lange kant een nette zoom, want die rand blijft straks zichtbaar bij de envelop. Vouw de kant 1 cm om naar de verkeerde kant, vouw hem daarna nog eens 2 cm om en strijk hem plat. Stik vlak langs de binnenste vouw. Doe hetzelfde bij het tweede achterpand.

Stap 3: opleggen

1. Leg het voorpand A met de goede kant naar boven op tafel.
2. Leg het eerste achterpand B erop met de goede kant naar beneden, de zoom naar het midden, en de buitenranden gelijk met de bovenkant van A.
3. Leg het tweede achterpand op dezelfde manier vanaf de onderkant. De twee zomen overlappen nu ongeveer 12 cm.
4. Speld rondom vast, met extra spelden op de plek van de overlap.

Stap 4: rondom naaien

Stik rondom op 1 cm van de rand. Laat in elke hoek de naald omlaag, zet de persvoet omhoog en draai het werk. Naai over de overlap met een paar steken heen en terug: daar komt de meeste spanning op. Knip daarna de vier hoeken schuin af, ongeveer 3 mm van de naad. Werkt je stof erg rafelig, zoals linnen, werk de naadtoeslag dan af met een zigzagsteek of de lockmachine.

Stap 5: keren

Keer de hoes via de envelop naar de goede kant. Duw de hoeken voorzichtig uit met een breinaald of het achtereind van een potlood, en strijk de randen plat. Let op bij bouclé en teddy: daar strijk je niet, of alleen van de verkeerde kant op een lage stand.

Stap 6: het binnenkussen naaien en vullen

Leg de twee delen C met de goede kanten op elkaar en stik rondom op 1 cm. Laat aan één kant een opening van ongeveer 15 cm. Knip de hoeken schuin af en keer het kussen.

Vul het nu met vulwatten. Pluk de vulling eerst wat los en werk hem in kleine plukjes in de hoeken, voordat je het midden vult. Dan krijg je geen lege hoeken en geen klonten. Naai de opening daarna dicht met de hand (met een onzichtbare ladder­steek) of stik hem dicht vlak langs de rand.

Schuif het binnenkussen door de envelop in de hoes, en klaar.

Hoeveel vulling heb je nodig?

Dit is de vraag die we het vaakst krijgen. Hieronder staan richtwaarden voor losse polyester vulwatten. Soepel is een kussen dat je mooi kunt indeuken, stevig is een vol, strak kussen. Begin met de lage waarde en vul bij tot het voelt zoals je wilt.

Het binnenkussen C is altijd even groot als het voorpand A. Bij het rugkussen van 30 × 50 cm zit de zoom aan de korte kant van de achterpanden, zodat de envelop verticaal loopt.

Losse vulling of watten op de rol? Voor een kussen gebruik je losse vulwatten: die vult elke hoek en blijft veerkrachtig. Fiberfill op de rol is bedoeld voor quilts, jassen en het opvullen van vlakke delen, zoals een kussen met een strakke bovenkant. Het verschil lees je in onze gids over fiberfill en polyester watten.

Variaties met hetzelfde patroon

• Andere maat: gebruik de maten uit de tabel hierboven. Voor elke maat geldt: voorpand = eindmaat + 2 cm, en de achterpanden zijn samen 12 cm overlap plus 2 × 3 cm zoom groter dan het voorpand.
• Met een rits: liever een gesloten achterkant? Knip dan twee delen van 47 × 47 cm en zet een rits van 40 cm in de onderste naad.
• Twee stoffen: voorkant in bouclé, achterkant in linnen of canvas. Dat ziet er luxe uit en scheelt bouclé.
• Met een bies: naai een paspelband rondom tussen voor- en achterpand mee, voor een strakke rand.

Download het gratis patroon (PDF)